Czy miód jest wegański?

Czy miód jest wegański

Zdarzyło wam się odmówić chleba z miodem, herbatki na miodzie? Płatków śniadaniowych słodzonych miodem? Pewnie nie raz spotykacie się z opinią, że miód nie jest wegański, ale do końca nie wiecie dlaczego?

Uwaga tekst napisany w 2016 został edytowany w 2018, zmieniło się nieco moje podejście do sprawy.

Pytanie nurtujące wszystkich wegan i wszystkożerców, o co chodzi z tym miodem, dlaczego miałby być niewegański? Przecież teoretycznie nie zabija się pszczoły, by pozyskać miód?

Jak powstaje miód?

Miód jest robiony przez pszczoły i dla pszczół. Ich zdrowie jest narażane na szwank, a ich życie często na śmierć podczas zbierania miodu przez człowieka. Jest on głównym źródłem ich żywności i niezbędnych składników odżywczych. Pomaga im przeżyć trudne warunki i zimę.

Pszczoła miodna odwiedza  sporo kwiatów, by znaleźć najlepsze źródło nektaru i wypełnić specjalne zbiorniczki zwane wolem miodowym. Następnie przekazuje go w ulu swoim siostrom, robotnicom, te przekazując go kolejnym wzbogacając nektar enzymami, następnie składują go w komórkach plastra, co chwila, przenosząc i dbając o niego. Gdy miód już dojrzeje, pszczoły pokrywają go cienką warstwą woskową zwaną zasklepem. Ten chroni miód przed wilgocią i zanieczyszczeniami. 

Czy miód jest wegański?

Czy pszczelarze dbają o pszczoły?

Pszczoły zmagają się z wieloma chorobami, a leczenie ich jest bardzo trudne ze względu na rozporządzenia dotyczące pozostałości środków weterynaryjnych w miodzie. Każdy pszczelarz mocno walczy o zdrowie swoich pszczół i nigdy tego im nie ujmowałam, mniej zrozumienia miałam do hodowli komercyjnych, gdzie liczy się ilość, a nie jakość, tam stosowane są różne techniki.

W świetle obecnie obowiązujących przepisów miód zaliczany jest do środków spożywczych zwierzęcego pochodzenia i z tego powodu objęty jest kontrolą pod względem występowania substancji niedozwolonych lub przekraczania w nim dopuszczalnych stężeń substancji, które mogą być stosowane u zwierząt i ewentualnie mogą być obecne w ściśle określonych ilościach.

Tomaszewska Barbara, Chorbiński Paweł, Choroby owadów użytkowych /UP Wrocław.

W konsekwencji wymogów dotyczących jakości miodu jako produktu spożywczego pozostaje bardzo mała liczba środków leczniczych, którą można zastosować w pasiekach. Niestety choroby są bardzo uciążliwe i wyniszczają całe roje. Można podawać pszczołom leki drogą pokarmową, za pomocą rozpuszczonych leków w syropie cukrowym lub wodzie.

Ta metoda jest obecnie stosowana przy walce z Varroa destructor (Jest pasożytem pszczół uważanym za główną przyczynę masowego wymierania rodzin pszczelich). Jednak podawanie pszczołom leków tą metodą może zwiększać ryzyko zanieczyszczenia miodu, gdyż nadmiar pokarmu pszczoły magazynują w plastrach. Co zatem pozostaje?

Odymianie, to jedna z metod, o której nie miałam zielonego pojęcia. Także służy do likwidowania tego okropnego pasożyta zwanego Varroa destructor. Polega na uwalnianiu środka warrobójczego z tlącego się paska bibuły, czy tabletki.

Metod walki z pasożytami jest jeszcze wiele, a zwalczanie pasożytów podlega Inspekcji Weterynaryjnej, jako iż pszczoły uznane są w naszym prawie za zwierzęta gospodarskie. Czytając fragmenty książki „Choroby owadów użytkowych,” stwierdzam, że na te małe stworzonka czai się samo zło  i szczerze mam nadzieję, że intencją pszczelarza jest, jak najlepsze dbanie o swoje kolonie.

Czy jedzenie miodu jest etyczne?

Zanim przejdziemy do podstawowego pytania, czy jedzenie miodu jest wegańskie, zastanówmy się nad rozważaniem etyczności konsumowania tego złotego produktu.

Zapracowane pszczoły przemierzają kilometry w poszukiwaniu najlepszego „towaru”, pracują dla siebie, gromadząc pokarm na zimę, my natomiast wykradamy im te zapasy, pozostawiając je z marną ilością miodu, a często z suplementami z cukrem. Jak czytaliście powyżej ich życie i tak jest wystarczająco ciężkie, ze względu na zmagania z masowymi atakami pasożytów, czy zabójczymi pestycydami. I ok, można powiedzieć, że dzięki pszczelarzom ma kto o nie dbać, ale czy to daje nam prawo do okradania ich z ciężko wypracowanych zapasów?

Niech każdy oceni według siebie, jestem w stanie przystać, że pasieka na użytek domowy w zamian za dbanie o zdrowie pszczół mogłaby być czymś na zasadzie barteru o ile nie nadużywalibyśmy ich pracowitości.

Czy zatem bojkot miodu pomoże pszczołom? Nie sądzę. Pszczelarstwo naturalne może być zrównoważone, może chronić ekosystem w przeciwieństwie do tego komercyjnego. Jak zatem sprawić, by jedzenie miodu było bardziej etyczne? Przede wszystkim wybieraj lokalne produkty, albo nie jedz ich wcale.

Masowe wymieranie pszczół

Nie oszukujmy się, ale nie tylko o miód chodzi. Pszczoły mają jedną najważniejszą rolę dla człowieka. Zapylają. Wydaje Ci się to wizją wyssaną z palca, a może gdzieś już słyszałeś/, że pszczoły są ważne, ale nie wiesz dlaczego?

Pszczoły miodne wymierają w Polsce w zastraszającym tempie: każdego roku może ginąć nawet 200 tys. pszczelich rodzin. Tymczasem bez pracy pszczół i innych owadów zapylających wartość upraw rolnych w Polsce w 2015 r. byłaby niższa o 4,1 mld zł. Ich masowa śmierć to zła wiadomość nie tylko dla rodzimej wsi, lecz także dla całej gospodarki.

Krzysztof Wołodźko, Źródło: Gazeta Polska Codziennie.

Wizje są przytłaczające, na temat pszczół mówi się od dawna. Wielu jednak nie zwraca na nie uwagi, bo są za małe? Za mało istotne? Wiecie już, jak powstaje miód oraz jak istotne dla naszego życia są pszczoły (może jasno tego nie napisałam, ale gdy umrą pszczoły, to człowiek jest spisany na zagładę).

Warto przypomnieć, że pszczoły poprzez zapylanie przyczyniają się do produkcji jednej trzeciej żywności na ziemi, w tym aż 90 proc. owoców. Niestety, ich wymieranie to globalna klęska, która nie ominęła również naszego kraju.

Jak podaje portal Najwyższej Izby Kontroli: „pszczoły wymierają w wyniku zmian klimatycznych, kurczących się siedlisk, chorób, a przede wszystkim chemizacji rolnictwa. Zabijają je pestycydy masowo stosowane przez rolników w okresie kwitnienia roślin.

Eksperci obliczają, że przy utrzymaniu obecnych tendencji pszczoły mogą całkowicie zniknąć do 2035 r.”. W polskich warunkach niebezpieczne dla pszczół jest również wycinanie drzew akacjowych, dzięki którym odpoczywają po stałym podtruwaniu wśród pełnych pestycydów upraw. Źródło: Gazeta Polska Codziennie.

Czy miód jest wegański?

Według utartej definicji w 1944 roku przez Donalda Watsona, od razu możemy powiedzieć, że miód jest niewegański. I dla niektórych to tyle. W 2016 roku właśnie taką wysnułam tezę na temat wegańskości miodu. Jednak jak powiedziała kiedyś Susan Sontag, gdybym nie zmieniała zdania, znaczyłoby, że się nie rozwijam. Dziś weganizm to już nie tylko sucha definicja, to tak zwany lifestyle.

Sposób na życie, który powinien zapobiegać niepotrzebnemu cierpieniu zwierząt, pozyskiwaniu skór, mięsa wełny, jedwabiu w taki sposób, który powoduje dyskomfort psychiczny czy cierpienie fizyczne zwierzęcia.

Lata badań też pokazały, że ponad 74% ludzi deklarujących się jako weganie powraca do jedzenia mięsa. Czas zmienić zatem podejście i nie piszę o tym, by obniżyć poprzeczkę, ale przyjrzeć się z trochę innej strony.

Czy złym dla mojej kozy byłoby dojenie jej i pozyskiwanie mleka? Gdybym sztucznie zapładniała tę kozę w celu pozyskiwania mleka, to nie ma wątpliwości, czy strzyżenie mojej owcy w zagrodzie, byłoby etyczne? Oczywiście o ile nie hodowałabym ich w celu komercyjnym.

Punktem wyjścia jest zatem sposób traktowania zwierzęcia i niezaburzanie ich naturalnych zachowań, tak by nie wywoływać u nich dyskomfortu. W przypadku pszczół bardzo łatwo jednak o dyskomfort pamiętajcie, że w momencie stresu pszczoła może użądlić, po czym umiera.

W komercyjnych hodowlach natomiast podobno są przypadki sztucznego zapładniania królowej , usuwania skrzydeł, by nie opuściła ula ( z tym wielu pszczelarzy się kłóci, albo uważa, że tak się tego nie robi), zabiera się cały nadmiar miodu, a pozostawia pszczoły z syropem cukrowym, by sprzedać miód z zyskiem. Dziś mając tyle alternatyw dla miodu spokojnie możemy go zastąpić produktami pochodzenia roślinnego, a jeżeli nie potrafimy się oprzeć to przynajmniej wybierajmy bardziej etycznie i świadomie.

Czy miód jest zatem wegański? Sami zdecydujcie według waszego toku myślenia. Ja po 2 latach od napisania tego wpisu mam o wiele więcej pytań niż odpowiedzi w kontekście kolejnych badań na temat odczuć owadów. Czy zjadłabym miód ze swojej pasieki? Tak, tak samo, jak zjadłabym jajko od swojej kury, o ile jeszcze by mi smakowało, nie przyłożyłabym jednak ręki do wspierania biznesu opartego na okrucieństwie wobec zwierząt.

 

Do poczytania dla chętnych poszerzenia swojej wiedzy:

Jak zawsze książka Farmagedon. Rzeczywisty koszt taniego mięsa., źródło wszelakiej wiedzy na temat wykorzystywania zwierząt, produkcji żywności, czy prognoz na przyszłość.

Definicja weganizmu- The Vegan Society.

Ile warte są pszczoły -Autor: .

Varroa Destructor http://www.medycynawet.edu.pl/images/stories/pdf/pdf2012/102012/201210579584.pdf

PS. Po pierwszej publikacji dostałam bardzo dużo maili od ludzi, którzy twierdzą, że ich hodowla pszczół wygląda inaczej, cieszy mnie to niezmiernie, jednak gdy proszę kogoś o wywiad, to już nie do końca chcą opowiedzieć swoje historię. Nadal czekam na taki tekst.

fot. unsplash i magdeleine.co.

Tags:

Agnieszka

W wolnych chwilach rozmyślam jak zmienić świat na lepszy, poszukując magii człowieczeństwa. Uwielbiam czytać książki i prowadzić działania na rzecz zwierząt. Nie potrafię zupełnie pisać o sobie, wolę o innych.

%d bloggers like this: